Çiğdem Şener DEMİRBAŞ'IN KÖFTESİ
DEMİRBAŞ'IN KÖFTESİ
Çiğdem Şener
hgs yükleme kent kart yükleme

DEMİRBAŞ'IN KÖFTESİ

    ‘’ …Bugün esirim, Türkler'in esiriyim. Demirin, ateşin, suyun yapamadığını onlar yaptılar: Beni esir ettiler. Ayağımda zincir yok, zindanda da değilim. Hürüm, istediğimi yapıyorum. Lakin gene esirim; şefkatin, ulüvv-i cenabın, asaletin, nezaketin esiriyim. Türkler beni işte bu elmas bağa sardılar. Bu kadar şefkatli, bu kadar âlicenap, bu kadar asil ve bu kadar nazik bir milletin arasında, hür esir gibi yaşamak bilsen ne tatlı!’’

     

     Türk topraklarında kalan İsveç kralı XII.Charles ( kendi dilinde Karl),  bu günlerinin hatırası olarak gönderdiği mektubunda  böyle diyor kız kardeşine. Herhalde kendisine dünyanın en mutlu esiriydi diyebiliriz.

     1709 yılında Rusya ile yaptığı Poltava Savaşın'da, Deli Petro'nun elinden zor kaçan kral, 1500 kişilik askeriyle birlikte yalvar yakar Osmanlı'ya sığınır. III Ahmet onu bu günkü Moldova sınırlarında bulunan Bender'e yerleştirir. Burada sadece 5 gün kalacağını söyleyen Karl, bizi o kadar çok sever ki ekmek elden, su gölden beş yıl üç ay sürer bu esaret (!).

     Bu süre içerisinde, Karl ve maiyeti  Belder esnafının iliğini kemiğini silip süpürür. Misafirlikten çıkan harcamaları,  Osmanlı kayıtlarında  artık ''demirbaş kaleminden'' gösterilir hale gelir. Sonunda bizim yeniçeri ona uygun ismi bulur ve yapıştırır. ''Demirbaş Şarl''

     Lâkin içerisinde hala Deli Petro'ya yenilmiş olmanın acısı yatıyordur. Bu süre içerisinde boş durmaz. İmparatorluğu Rusya'ya karşı doldurur. Yaptığı etkili propaganda o kadar başarılı olur ki, Baltacı Mehmet Paşa'nın Prut Savaşın'da kazandığı zafer onun eseridir diyebiliriz. Deli Petro'nun karısı Katerina ile Baltacı'nın aşkına gelince Demirbaş Şarl'ın yalancısıyız, günahı boynuna.

     Bu zafer ona yetmez dahasını istemeye başlar. O vakit bizim devlet büyükleri uyanışa geçer. Kral gönderilecektir. Tam 1,5 milyon altın kronu aşan borcunu çaresiz Osmanlı Devleti ödemeye razıdır. Ama onun gitmeye niyeti yoktur. Emri kendisine tebliğe gidenlere yine pişkin pişkin, Sultan’dan 1000 kese altın gelmezse yerinden kımıldamayacağını söyleyen Kral’ı derdest edip göndermekten başka çare kalmamıştır.

     Kızgın yeniçeri, Demirbaş'a bir temiz sopa çekmek için yola koyulur. Kalabalık yeniçeri grubuyla yaşanan bu çatışma daha sonra Kalabaliken i Bender (Bender Karmaşası) olarak adlandırıldı. Hatta İsveççedeki “kalabaliken” sözcüğü Türkçe “kalabalık”tan geçmiştir ve “şamata, karmaşa, büyük düzensizlik” anlamlarına gelir. Çaresiz Demirbaş Şarl teslim olmak zorunda kalır ve ülkesine döner. 

     Giderken de yanına bazı fikirleri götürür. Hayranı olduğu Osmanlı gemilerinin eskizleri. Bu eskizlerden 2 adet gemi yaptırır, adlarını da koyar. ''Jarramaz (Yaramaz)'' ve ''Jilderem (Yıldırım)''.

     Yaramaz ve Yıldırım isimli bu gemiler, İsveç donanmasına kuzeyin buz gibi denizinde yıllarca üstün zaferler kazandırır.

     Eski günlerin anısına bizden götürdüğü şeyler bunlarla da kalmaz. 
     Kåldolmar (lahana dolması); 
     Sorbet (türk dondurması);

     Kaffe (kahve );
Ve 
    Köttbullar (İsveç köftesi).

 

    Bugün o mâlum yapı-dekorasyon mağazasına alışverişe gidip bir porsiyon ‘’İsveç köftesi’’ yerken, lütfen Demirbaş Şarl'ın ruhunu anınız. 

    Afiyet olsun!

 

 

 


 

 

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Fenerbahçe’den transfer açıklaması
Fenerbahçe’den transfer açıklaması
Ramazan’ın son cumasında da engel çıkardılar
Ramazan’ın son cumasında da engel çıkardılar
cesme escort fethiye escort kemer escort kusadasi escort marmaris escort bandirma escort bordum escort burdur escort canakkale escort cankiri escort canakkale escort cesme escort corlu escort corum escort cerkezkoy escort