Devşirmeler, Cumhuriyet ve Sığırtmaç Mustafa
Devşirmeler, Cumhuriyet ve Sığırtmaç Mustafa
hgs yükleme kent kart yükleme

Devşirmeler, Cumhuriyet ve Sığırtmaç Mustafa

Osmanlı İmparatorluğunda I. Murat zamanında başlayan bir çalışma ile Roma İmparatorluğu’na benzeyen bir devşirme sistemi kurulmuştur (Pencik kanunu). Bu sistemde savaşma yeteneği olanlar asker, zeki olanlar ise yönetici olarak sınıflara ayrılmıştır. Bu devşirmelerin saraya girmesi ile yönetici sınıf içinde Türklerin etkisi zaman içinde azalmış, ordunun çekirdeği bu devşirmelerden meydana gelmeye başlamıştır. Devşirmeler her olayda birbirlerine destek olarak yönetimde güç sahibi olmuşlardır. 

Önce II. Murat’ın fermanı sonra da Fatih Kanunnamesi yasal düzenlemesi yapılan devşirme sisteminde seçilecek kişilerin hangi kurallar dâhilinde sisteme dahil edileceği açıklanmıştır. Devşirmek için Arnavut, Boşnak, Rum, Bulgar, Sırp ve Hırvat kökenli çocuklar tercih edilirken, Türk, Kürt, Acem, Rus, Yahudi, Gürcü Çingene ve Müslüman çocuklar devşirilmezdi.

Devşirilecek kişilerin “papaz oğlunu ve kâfir arasında aslı iyi olan kâfirin oğlunu alalar. İki oğlu olanın birisini alalar. Babası ve anası ölüp yetim kalan oğlanı almayalar; gözü aç ve edepsiz olur. Sığırtmaç ve çoban oğlunu dahi almayalar, zira onların her biri dağda büyümüşlerdir, edepsizdirler. Kel olanı zinhar almaya, zira onlar boş konuşur ve geveze olurlar. Aceleci oğlanı almayalar, kıskanç ve inatçı olur. Sureta taze şeklinde olan köse oğlanı alınmaya, fitne ve fesat ehli olduğundan başka, düşman gözüne ufak gelir. Doğuştan sürmedi olan oğlan alınmaya. Hintçe bilen ve kâfirdeyken evli olan oğlan alınmaya, yüzü gözü açık olur ve evli olan ise padişaha kul olmaz. Sanat ehli olan oğlan dahi alınmaya, zira sanat ehli olan maaş için bela çekmez. Çok uzun boylu olan alınmaya, ahmak olur. Çok kısa boylu oğlan da alınmaya, fitneci olur, orta boylu alınmak gerekir. Sarışın oğlan alınmaya, güneşte dayanamaz, arada sırıtır” gibi katı kurallar dâhilinde seçildiklerini görürüz. 

Kemal Atatürk 1929 yılında Yalova’ya gittiğinde, bir at gezisi sırasında arkadaşlarıyla birbirlerini kaybeder. Yolda bir çocuğa rastlar. Yolu sormak için sohbete başlar. Çocuk onu tanımaz. Atatürk çocuğun verdiği cevaplardan ve dürüstlüğünden çok mutlu olur. Ne var ki çocuk sıtma hastalığına yakalanmıştır ve çocuğun da adı Mustafa’dır. Onu ertesi gün çiftliğe çağırtır. Ailesinin de rızasını alarak onu önce tedavi ettirir, sonra da okula gönderir. Mustafa 1941 yılında tankçı teğmen olarak Harp okulundan mezun olur. KHO 1941 yıllığı
Halbuki Osmanlı döneminde devşirme alınacaklar arasında sığırtmaçlara yer yoktur. Onlar edepsiz olurlar, disipline gelemezler! Hal bu ki Türk çocuğu dağda yetişmiş bile olsa, gereken eğitimi aldıktan sonra Harp Okulu gibi çok sıkı disiplin gerektiren bir eğitimi başarı ile bitirebilir. Atatürk’ün bu seçimi bilinçli olarak yaptığına hiç şüphe yoktur, çünkü kendisi hem Osmanlı tarihini hem de yeniçerilerle ilgili kuralları çok iyi bilmektedir. Bu seçimi ile Kemal Atatürk, devşirme bile olamayacak niteliklere sahip Türk çocuğunun asırlar boyunca önünün nasıl kesildiğini anlatmıştır. Cumhuriyet kulluk değil, vatandaşlıktır ve her vatandaş eşittir.
Kemal Atatürk’ün aziz hatırası önünde bir kez daha saygıyla eğiliyorum.

 
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
paykasa kart
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
 Palmarina Bodrum’da bu hafta
Palmarina Bodrum’da bu hafta
Osteoporozdan koruyan 3 önemli kural
Osteoporozdan koruyan 3 önemli kural