Çiğdem Şener MÜBAREK OLSUN!
MÜBAREK OLSUN!
Çiğdem Şener
hgs yükleme kent kart yükleme

MÜBAREK OLSUN!

     Dünya üzerinde aynı meridyene ait olmayan yerler, aslında birbirinin hem doğusunda hem de batısındadır. 
     Kafalar iyice karışmış olmalı ki 4. yüzyılın başlarında Bizans İmparatoru I. Konstantin, Ayasofya kilisesinin yanına kocaman bir sütun diktirmiş. Sıfır noktası...Bundan böyle de bu taşın ötesine doğu, berisine batı denmiş.
     Milyon (Milion) taşı” adı verilen bu dikili taş, aynı zamanda Adriyatik’ten başlayıp Constantinopolis’e gelen Roma ana yolu Via Egnatia için başlangıç noktasıymış. Dünyanın herhangi bir noktasına olan uzaklık Milyon taşından ölçülmekteymiş. Bakırköy’e Hebdomon (Yunanca “yedi”) denmesinin sebebi, Milyon taşına 7 mil uzaklıkta olmasıymış mesela. Milyon taşı aslında ilk yapıldığında Tetrapylon şeklindeymiş. Yani 4 sütun üzerinde kubbeli bir yapı. Ne yazık ki zaman içerisinde zarar görmüş.
     Taş öylesine bir taş değilmiş elbet. Her şeyden önce taşa derin tinsel anlamlar yüklenmiş. Hermes ve Afrodit'in kızı Tykhe (Romalılar'da Fortuna) şereflendirmiş burasını. Heykellerinde ve resimlerinde bir elinde boynuz diğerinde bir dümen tutarken temsil edilen ve ne yapacağı belli olmayan kader ve şans tanrıçası... Boynuz onun dilekleri yerine getirme gücünü, dümen ise insanların kaderini bir anda değiştirme yeteneğini temsil edermiş. Bu yüzden ondan çok korkan halk, inanırmış ki bu Milyon taşından ileri hiçbir düşman askeri geçemez, geçmeye çalışırsa gökten inen bir melek tarafından ikiye bölünür. Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u fethi sırasında Ayasofya'ya sığınıp, Milyon taşından geçerken ortadan ikiye ayrılmasını beklemişler.
     * * * * * * * *

     Ünlü tarihçimiz Prof. Dr.İlber Ortaylı şöyle der. ''Osmanlı Devleti zamanında da burası bir alamet-i farika kabul edildi ve korundu. Bildiğim kadarıyla gelip geçenlerin burada yol hesaplaması yapmalarına olanak sağlanmış. Galiba haritalar da burada satılıyormuş. Dünyamızı doğu-batı olarak ikiye ayıran bu çizgi, uluslararası saatler ile saat farklarını belirlemek bakımından büyük önem taşır”

     Hilâfetin merkezi Osmanlı'da, haritalarda baş meridyen olan "Arz-ı Halife" veya "Arz-ı İstanbul", Ayasofya Camisi'nin kubbesindeki hilalin ortasından geçiyordu. Gün, akşam namazından itibaren başlatılıp, saatler 12.00 yapılıyordu. Yılın her günü güneş batış zamanı değiştiğinden saatler her gün yeniden ayarlanıyordu. Buna ezâni saat veya alaturka saat de denilmekteydi. Osmanlı'nın hâkim olduğu topraklar buna uyarlardı. 

     1575 yılında Padişah III. Murat'ın emriyle, Tophane sırtlarında bir rasathane kurulur. Büyük bilgin Takiyüddin de bu gözlem evinin başına getirilir. Aradan geçen iki aydan sonra beliren bir kuyruklu yıldız, mutluluk bereket kehânet edildiği halde, salgın hastalık ve felâket getirir. Ardından İstanbul'da meydana gelen yıkıcı bir depremin sorumluluğu da bu rasathaneye yüklenir. Din adamları tarafından ise rasathanede meleklerin eteklerinin altına bakıldığı iddia edilir. 1580 yılında, Şeyhülislam fetvası ve padişah III. Murad'ın emriyle rasathane denizden topa tutularak yıkılır.

              * * * * * * * 

     Kralı II. Charles 1675 yılında Greenwich’te, Kraliyet Rasathanesi’ni (The Royal Observatory, Greenwich) kurar. Burada gözlemler yapılarak bilimsel haritacılık ve zamanı ayarlama çalışmaları yapılır. Uluslararası siyaset ve dengeler sebebiyle, İngiltere ve Washington'da düzenlenen coğrafya kongreleri ile 1884 yılından itibaren Greenwich, "Başlangıç Meridyeninin Geçtiği Yer" olarak kabul edilir. Sonrasında ise dünya, saatini artık Greenwich'e göre ayarlamaya başlar. Osmanlı, kendi sistemiyle birlikte ikili bir sistem devam ettirir. Cumhuriyet sonrası Takvim, saat ve ölçülerle ilgili yapılan kanunda Türkiye'de kendisini Greenwich'e göre ayarlar.

       * * * * * * * * *
     "Güneşi batmayan imparatorluk", 1886'da Yerebatan Sarnıcı'nın girişi kapısı kısmındaki Milyon taşının yarısını kesip elini kolunu sallayarak Greenwich'e götürmüştür.  

      Mübârek olsun!

 

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
paykasa kart
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Saki Çimen'den
Saki Çimen'den "Ay Kokusu"
Fikirtepe'de ürkütücü sonuç
Fikirtepe'de ürkütücü sonuç