Dünya
Giriş Tarihi : 02-07-2021 10:06   Güncelleme : 02-07-2021 10:06
Abone ol

ÇKP’nin 100. kuruluş yıldönümü kutlanıyor

23 Temmuz 1921’de Şangyah’da 53 üyeyi temsilen seçilen sadece 13 delege tarafından kurulan Çin Komünist Partisi (ÇKP) 100. kuruluş yılını kutlarken 92 milyon üyeye sahip.

ÇKP’nin 100. kuruluş yıldönümü kutlanıyor

23 Temmuz 1921’de Şangyah’da 53 üyeyi temsilen seçilen sadece 13 delege tarafından kurulan Çin Komünist Partisi (ÇKP) 100. kuruluş yılını kutlarken, 92 milyon üyeye sahip.

Şanghay’ın Fransız kontrolündeki bölgede yeralan Bowen Kız Okulu’nun bir sınıfında ilk toplantısı yapılan kuruluş kongresine katılan yazarlar ve entelektüeller, daha önce 4 Mayıs Hareketi adlı bir grupta faaliyet gösteriyorlardı. Toplantılarına bir parti üyesinin kız kardeşinin evinde devam eden delegeler, daha sonra şüpheli bir kişinin ortalıkta görünmesi üzerine son toplantıyı yakındaki Güney Gölü’ne açılan eski bir teknede yapmak zorunda kaldılar.

İlk kongreye katılanlar arasında, gelecekte Çin halk Cumhuriyeti’nin kurucusu olacak Mao Zedung’un yanı sıra Wang Jingwei, Chen Duxiu, Li Dazhao ile iki Komintern temsilcisi Maring ve Nikolsky’de vardı.

Daha sonra, Mao, ÇKP Genel Sekreterliği döneminde, partinin kuruluş yıldönümü olarak 1 Temmuz’un esas alınmasını kararlaştırdı.

Partinin kuruluş kongresi sırasındaki 53 üyesi bir yıl sonra ancak 300’e çıkmıştı ve 1925’de hala binin altındaydı. ÇKP 1949’de iç savaşı kazanıp Çin Halk Cumhuriyeti’ni kurduğunda ise üye sayısı 4 milyonu aşmıştı.

Kadının adı yok

El Cezire, ÇKP’nin kuruluşunun 100. yıldönümü ile ilgili yayınladığı bir yorumda, partinin  kuruluşundan yüzyıl sonra Çin’in, o zamankinden çok daha faklı olduğunu belirterek, “insanlar daha zengin. Daha az çocukları var ve atalarının hayal bile edemeyeceği iş fırsatlarına sahipler” dedi.

Ancak, bütün bunlara rağmen bir şeyin aynı kaldığı ve partiye hala erkeklerin egemen olduğunu belirten El cezire, partinin Şanghay’daki kuruluş kongresine katılan delegeler arasında hiçbir kadının olmadığına da dikkat çekti. En son 2017’de yapılan ÇKP Ulusal Kongresi’ne katılan 938 delenin ise yüzde 10’dan azı, sadece 83’ü kadındı.

25 üyeli ÇKP Politbürosu’nun tek kadın üyesi ise Başbakan Yardımcısı Sun Chunlan. 7 üyeli Politbüro Daimi Komitesi’nde ise tek bir kadın yok. Kadınların az temsili toplam sıradan üye sayısında da görülüyor. Partinin toplam üyelerin sadece dörtte biri kadın. 

Kaliforniya Üniversitesi kamu politikaları okulu öğretim üyelerinden Victor Shih, ÇKP’deki erkek egemen yapının üye alımında başladığını ve önemli görevlere getirilme konusunda da devam ettiğini belirterek, “polislik, internet sansürü ve ordu gibi meslekler çok önemli ve erkek egemen meslekler. Kadınlar ise tipik olarak, eğitim, propaganda, sosyal politika alanlarında istihdam ediliyor” dedi.

Eyalet, belediye ve ülke düzeyinde liderlik pozisyonlarının yüzde 10’unun kadınlara ayrılması kararlaştırılmışken bu kotalara ulaşılamıyor.

Uzmanlar tarihten gelen ve geleneksel olarak kadına biçilen rollerin hala güçlü biçimde yaşandığına dikkat çekerek, bu durumun şimdiki Devlet Başkanı Xi Jinping döneminde daha da belirgin hale geldiğini, “kadınların sonunda evlenmeleri, çocuk doğurup çocuklara bakmaları, yaşlandıklarında da torunlarına bakmalarının” beklendiğini belirtiyor.

Erkek yanlısı uygulamalar ülkenin gelişimi boyunca devam etti, tek çocuk politikasının uygulandığı dönemde hep tek çocuğun erkek olması beklendi ve şu anda, en son nüfus sayımına göre Çin’de erkek sayısı kadın sayısından 34,9 milyon daha fazla. 

İnternette feminizm ve cinsel taciz tartışmaları sansürlenirken, parti boyanmayı daha da zor hale getirdi. Kadınlara daha az ücret ödenmesi gibi sorunlar da devam ediyor. 

Siyasette ve ülke yönetiminde kadınların dışlanmasının bölge ülkelerinde de benzer bir boyuttu olduğu belirtiliyor. Japonya “kadınsız demokrasi” diye adlandırılırken, Güney Kore, Tayvan ve Hong Kong’da siyasette erkekler hala egemen konumda.

Uzmanlar, Çin’de kentli kadınların durumunun ise Güney Kore ve Japonya’dan daha iyi olduğuna dikkat çekiyor.

Partide yükselmek

Parti içinde yükselmenin ve çekirdek kadroya girmenin yolu önemli resmi görevleri üstlenmekten geçiyor. Çin’in şu andaki üst düzey liderlerinin çoğu vali, eyalet ya da önemli bir kentin parti sekreteri gibi görevlerden geliyor.

Parti politbürosuna 55 yaşından önce seçilenler nadir görülüyor. 

Kuruluştan bugüne ÇKP ve Çin kronolojisi

1 (23) Temmuz 1921 – ÇKP’nin kuruluşu.

16 Ekim 1934 – Uzun Yürüyüş başladı. Askeri doktrini nedeniyle Mao öne çıktı ve parti kırsal nüfusun desteğini kazandı. 

1 Ekim 1949 – ÇKP Komüntag’la ikinci iç savaşı kazandı ve Çin Halk Cumhuriyeti kuruldu

Ocak 1958 – 1962 – Çin’in çelik üretiminin ABD ve İngiltere’ninkini geçmesini amaçlayan Büyük İleri Atılım başladı, sonunda yarattığı kıtlıkta milyonlarca insan öldü.

1 Mayıs 1966 – Başlatılan Kültür Devrimi Çin ekonomi ve toplumunu altüst etti. siyasi kampanyalarda ve toplama kamplarında milyonlarca insan öldü.

25 Ekim 1971 – ÇHC resmen BM’ye kabul edildi ve Güvenlik Konseyi’nde Tayvan’ın yerini aldı.

9 Eylül 1976 – Mao öldü, bir dönem sona erdi.

13 Aralık 1978 – Dengi Şiaoping Çin’in reform ve dışa açılma politikasını başlattı. Yabancı yatırımlar başladı, ekonomik büyüme başladı. 

4 Haziran 1989 – Tiananmen meydanındaki gösteriler kanla bastırıldı. Parti lideri Zao Ziyang görevden alındı, yerine Jiang Zemin geçti.

19 Şubat 1997 – Deng öldü.

1 Temmuz 1997 – Hong Kong 150 yıldan uzun süren İngiliz egemenliğinden sonra Çin’in egemenliğine geri döndü.

11 Aralık 2001 – Çin Dünya Ticaret Örgütü’ne katıldı. 

2003 – Çin, internette hassas siyasi içerikleri kontrol etmek için, daha sonra “Büyük Çin Güvenlik Duvarı” diye bilinen programı başlattı. 

2008 – Çin dünyanın en çok internet kullanan ülkesi haline geldi.

8 Ağustos 2008 – Pekin Olimpiyatları Çin’i yükselen bir ekonomik güç olarak dünya sahnesine taşıdı. 

2010 – Çin Japonya’yı geride bırakarak, dünyanın en büyük ikinci ekonomisi oldu.25 Aralık 8 Kasım 2012 - Xi Jinping ÇKP Genel Sekreteri seçildi. Çin liderliği ve yönetiminde yeni bir dönem başladı.

2013 – Xi gücünü sağlamlaştırdı, siber güvenlik, ulusal güvenlik ve ekonomik reformları denetlemek için bakanlıklar üstü bir komite kurdu ve başına geçti.

2015 – Asya Altyapı Yatırım Bankası kuruldu. Çin’in küresel ekonomik ve siyasi etkisi arttı.

2016 – Çin para birimi Yuan, resmen IMF’nin 5. rezerve parası oldu, bu Çin’in ekonomik etkisini artırdı. 

27 Ekim 2016 – Xi, ÇKP’nin çekirdek lideri oldu ve Çin yönetimindeki etkisini sağlamlaştırdı.

24 Ekim 2017 – Kuşak ve Yol Girişimi ÇKP anayasasına yazıldı, girişimin Çin’in kalıcı merkezi eylem planı olduğu kabul onaylandı. 

2018 – “Terörizmden etkilenen” azınlık üyelerini Sincan’daki mesleki kamplara göndermek için bir yasada değişiklikler yapıldı ve etnik azınlıklar üzerindeki baskılar yasal hale getirildi.

11 Mart 2018 – Devlet Başkanlığının iki dönem olması kısıtlaması kaldırıldı ve Xi’nin uzun süreli liderliğinin önü yasal olarak açıldı.

28 Mayıs 2020 – Hong Kong Güvenlik Yasası yürürlüğe girdi ve muhalifler bastırıldı.

1 Ocak 2021 – Çin ülkede aşırı yoksulluğun ortadan kaldırıldığını ilan etti.

Ajans Bizim