Sağlık
Giriş Tarihi : 05-11-2019 16:47

Ispanak zehirlenmesi ve ıspanak neden zehirler?

Ispanak zehirlenmesi ve ıspanak neden zehirler? Birkaç gün evvel yaşanan ve gittikçe yaygınlaşan ıspanak zehirlenmesi ne yazık ki yaşadığımız ilk toplu zehirlenme değil. Üzülerek söylüyoruz ki, ülkemizde gıdalarda taklit, tağşiş ve gıda zehirlenmeleri günlük sıradan olaylar haline gelir oldu.

Ispanak zehirlenmesi ve ıspanak neden zehirler?

Ispanak zehirlenmesi ve ıspanak neden zehirler?
Birkaç gün evvel yaşanan ve gittikçe yaygınlaşan ıspanak zehirlenmesi ne
yazık ki yaşadığımız ilk toplu zehirlenme değil.
Üzülerek söylüyoruz ki, ülkemizde gıdalarda taklit, tağşiş ve gıda
zehirlenmeleri günlük sıradan olaylar haline gelir oldu.
Daha birkaç hafta önce Tarım Bakanlığının, halk sağlığını tehlikeye
düşürecek, insan hayatını tehdit edecek şekilde bozulmuş, değiştirilmiş
gıdaları üreten ve satan firmaların adı, ürünlerin adı, markası, parti
ve seri numaralarını içeren bir listeyi kamuoyuna açıklamasıyla
sarsıldık. Listede neler yoktu ki…
Özellikle bitki çayları, çay, kahve gibi alkolsüz içeceklerde ve
çikolatalarda ilaç etken maddesine rastlanmıştı.
Ballarda taklit ve tağşiş yapıldığı,  baharatlarda gıda boyası tespit
edildiği açıklanıyordu.
Zeytinyağı gibi bitkisel yağlara farklı tohum yağları karıştırıldığının
tespit edildiği belirtiliyordu.
Denetimler sonucunda süt ve süt ürünlerinde jelatin ve nişasta tespit
ediliyordu. Sucuk, kavurma, kebap ve kırmızı et gibi ürünlerde tek
tırnaklı hayvan etine rastlandığı açıklanıyordu.
Gıda fiyatlarının yüksek oluşu, ülkemizde son yıllarda rekor seviyeye
ulaşan gıda enflasyonu yüzünden halkımız ucuz gıdalara rağbet
etmektedir. Bu da taklit ve tağşişçilerin ekmeğine yağ sürmekte,
denetimsiz, kontrolsüz olan bu pazar gittikçe büyümektedir.
Gıdalarda taklit ve tağşişin vardığı boyutun şokunu atlamadan, bu
açıklamadan kısa bir süre sonra, Kayseri'nin Yeşilhisar ilçesinde, aynı
aileden 6 kişi yedikleri nardan zehirlendi. Ailenin küçük kızı 4
yaşındaki Saliha Çakır bu zehirlenmeden dolayı hayatını kaybetti.
Zehirlenmenin kaynağı ile ilgili yetkili kurumlardan bir açıklama gelmiş
mi diye araştırdığımızda, soruşturma başlatıldı, bilgisinden başka bilgi
elde edemedik.
Nar niye zehirlemişti bu aileyi? Aynı yerden nar satın alıp da
zehirlenen başkaları var mıydı? Bir çocuğun hayatına mal olacak
zehirlenme olayının sorumluları kimlerdi? Yetkili kurumlar sorumlular
hakkında nasıl bir cezai işlem uygulamışlardı?
Şimdi de bir başka zehirlenme olayıyla sarsılıyoruz: Ispanak
zehirlenmesi.
İstanbul Esenyurt’ta aynı marketten aldıkları ıspanakları yedikten sonra
onlarca kişi zehirlenme şüphesiyle hastanelere başvurdu. İstanbul İl
Sağlık Müdürlüğü’nden yapılan açıklamada, 1 Kasım Cuma gününden bu yana
gıda zehirlenmesi (ıspanak ve ıspanağa benzer bitkiler) sebebiyle
vatandaşlarımızın hastanelere başvurduğu belirtildi.
Sağlık Bakanlığı bugün yaptığı yeni açıklamada, bu dönemde İstanbul,
Edirne, Tekirdağ ve Kocaeli illerinde hastanelere müracaat eden toplam
196 hastamız oldu. Ağırlıklı İstanbul’da müracaatlar oldu. İstanbul’da
toplam 149 hastamız var. İstanbul dışındaki Edirne Tekirdağ ve
Kocaeli’deki hastalarımız tedavi edilip taburcu oldular, açıklamasını
yaptı.
Peki ıspanak niye zehirler?
Ispanak doğasında zehir barındıran bir gıda değildir. Zehirlenmenin
sebeplerinden biri yetiştirilme esnasında pestisit dediğimiz böcek
öldürücü ilaçların kullanımı olabilir. Ancak bunun olabilmesi için çok
büyük miktarlarda pestisit kullanımı gerekir. Ayrıca pestisitler dışında
zehirlenmeye yol açabilecek başka kimyasal maddeler de var.
Diğer sebep ıspanağın pişirildikten sonra uygun şartlarda
saklanmamasından ötürü mikrobiyal gelişme olması olabilir. Ispanakta
mikroplar gelişir ve bu mikroplar zehirlenmeye sebep olabilir.
Bir başka sebep, ıspanağın içerisinde nitrat dediğimiz doğal maddenin
pişmiş ıspanak uzun süre bekletildikten sonra tüketildiğinde nitrite
dönüşmesi. Nitrit de vücutta hemoglobin yapısını bozuyor ve miyoglobin
dediğimiz bir maddeye neden oluyor. O da dokunun oksijenizasyonunu
bozuyor. Bu da kişide kas güçlüğü, halsizlik şeklinde bir zehirlenme
belirtisi ortaya çıkarabiliyor. Ancak araştırmalar bu şekilde bir
zehirlenme olabilmesi için kişinin kilolarca ıspanak yemesi gerektiğini
gösteriyor.
Son olarak, ıspanağa karışan zehirli yabani otlar zehirlenme sebebi
olabilir.
Sosyal medya ve ulusal basın-yayın organlarında tartışmalar sürerken,
konunun birinci dereceden sorumlu kurumlarından biri olan (diğeri de
Sağlık Bakanlığıdır) Tarım Bakanlığı’nın İstanbul İl Müdürlüğünden
zehirlenme olaylarından 3 gün sonra, 4 Kasım Pazartesi günü bir açıklama
geldi.
Yapılan açıklamada, zehirlenme şüphesi ile sağlık kuruluşlarına başvuru
yapanların ürün satın aldıkları İstanbul’da faaliyet gösteren satış
noktalarından analiz yapılmak üzere taze ıspanak, evlerden ise pişmiş
ıspanak yemeği numunesi alınmıştır, denildi.
Alınan numunelerin ileri tetkik sonuçlarında ıspanak içerisinde tespit
edilen yabancı ottan kaynaklı yoğun miktarda atropin ve scopalamin
maddesi tespit edildiği açıklandı.
Açıklamanın devamında, zehirlenmeye ıspanaklara karışan patlıcangiller
familyasından, atropin ve scopalamin içeren yabancı otların neden olduğu
yapılan analizlerle ortaya çıktığı görülmüştür, ifadesi yer aldı.
Açıklamanın son cümlesi ise oldukça manidar: “halkımızın tüketecekleri
tüm gıdaları olduğu gibi, yeşil sebzeleri de dikkatlice kontrol ederek,
yabancı otları ayırt etmeli ve çok iyi şekilde temizledikten sonra
tüketmeleri gerekmektedir”. Sağlıklı ve güvenli gıdaya ulaşmadaki tüm
sorumluluk vatandaşlarımızda mıdır?
Tarım Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığının gıdalarda ve sularda yaşanan
sorunlarda yükümlülüğü nedir?
Sorunu (zehirlenme olayını) detaylı olarak incelemek, örnekleri analiz
etmek, analiz sonucunu değerlendirerek kamuoyuna açıklamak. Tabii ki,
son olarak gerekli tedbirleri almak, sorumlular hakkında gereken
yaptırımları uygulamak.
Açıklamada, zehirlenmeye sebep olan ıspanakların yıkanmış, temizlenmiş
paketli ıspanak olup olmadığı belirtilmemektedir. Halkımızın uzun
yıllardır ıspanak tükettiğini göz önüne alırsak, ıspanağı temizlerken
aynı zamanda ıspanağa tarladan karışmış olan yabancı otları da
temizlediğini tahmin etmekteyiz. 196 kişinin ıspanağı temizlemeden
yabancı otuyla birlikte tükettiğini varsaymak gerçekçi gelmemektedir.
Bakanlık doğan şüpheleri ortadan kaldırmak için öncelikle bu konuda
tatmin edici bir açıklama yapmalıdır.
Ispanağı ayıklayın da yiyin, diyerek sorumluluğu halkımıza yıkmak
yerine, bu zehirlenmelerin sorumluları açıklanmalıdır. Zehirlenen
vatandaşlarımız bu ıspanağı nereden satın almıştır? Temizlenmiş ve
ayıklanmış ıspanak ise üretici kimdir? Sorumlular tespit edilmiş midir?
Sorumlular hakkında hangi cezai işlemler uygulanacaktır? Sorularının
cevabını talep etmek, 196 kişinin zehirlendiği bu vahim olayda sanırız
ki son derece doğaldır.
5 Kasım’da Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada hastanelere
aynı zehirlenme ile başvuranların sayısının 196’ya ulaştığı
belirtiliyor. 3 Kasım’a kadar bu sayının 44 olduğu açıklanmıştı.
Tarım Bakanlığı zehirlenmeye sebep olan ıspanakları geri toplatmış
mıdır?
Daha fazla vatandaşımızın bu ıspanakları satın almaması için, satın
aldıysa ve evinde henüz pişirmediyse tüketilmemesi için zehirlenme
kaynağı ıspanakların satış yerinin/üretici firmasının teşhiri niye
yapılmamıştır?
Bakanlığın yaptığı açıklama tatmin edici bir açıklama olmamıştır.
Ispanak meselesi, bir kez daha ülkemizde gıdalarda taklit, tağşiş ve
gıda zehirlenmelerinin bir fecaat olduğunu göstermiştir.
Nar ve ıspanak örneklerinde olduğu gibi, artık uzun yıllardır
tükettiğimiz sebzeler bile zehirlenme konusu olmuştur.
Tarım Bakanlığının gıda üretimi ve satışı yapan işletmeleri yeterli ve
etkin bir şekilde denetlemesi gerekir. Ayrıca, tarımsal ürünlerin
ekiminden yetiştirilmesine, hasadından nakliyesine, satışına kadar olan
zincirin tüm bileşenlerinin de eğitilmesi ve denetlenmesi gerekir.
Bunları yapabilmek için de yeter sayıda gıda mühendisi, ziraat mühendisi
vb. uzmanlık alanlarından kamuda istihdam edilmesi gerekir. Gıdalarda
taklit ve tağşişin önüne geçebilmek, gıda zehirlenmelerini önlemek için
halk sağlığını tehlikeye düşürenleri gıda üretiminden men etmek,
etkili-caydırıcı cezalar uygulamak gerekir. Başta çocuklarımız gelmek
üzere halkımızın ucuz, sağlıklı ve güvenli gıdaya erişiminin sağlanması
gerekir.
Ispanaktan zehirlenen vatandaşlarımıza acil şifalar diliyoruz.

NELER SÖYLENDİ?
@
PUAN DURUMU
  •   Takım P O
  • 1 Sivasspor 21 11
  • 2 Fenerbahçe 20 11
  • 3 Trabzonspor 19 11
  • 4 Alanyaspor 19 11
  • 5 İstanbul Başakşehir 19 11
  • 6 Galatasaray 19 11
  • 7 Yeni Malatyaspor 18 11
  • 8 Beşiktaş 18 11
  • 9 Gaziantep FK 15 11
  • 10 Çaykur Rizespor 14 11
  • 11 Göztepe 13 11
  • 12 Konyaspor 13 11
  • 13 Kasımpaşa 12 11
  • 14 Denizlispor 11 11
  • 15 Antalyaspor 11 11
  • 16 Gençlerbirliği 10 11
  • 17 MKE Ankaragücü 9 11
  • 18 Kayserispor 7 11
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
ARŞİV ARAMA