Ekonomi
Giriş Tarihi : 05-03-2017 17:13   Güncelleme : 05-03-2017 17:13

Kerkûk’ta petrol krizi büyüyor

Kerkûk’ta petrol krizi büyüyorIrak hükümetinin İran’a, Hewlêr hükümetinin ise Türkiye’ye satmak için göz diktiği Kerkûk petrolleri krizi sürüyor. Önceki gün Ceyhan’a petrol akıtan vanaları kapatan YNK, ‘Bu sadece bir uyarıdır’ dedikten sonra vanaları tekrar açtı. Ancak kriz derinleşerek büyüyor

Kerkûk’ta petrol krizi büyüyor

Kerkûk petrolünün ihracı konusunda Bağdat-Hewlêr-Silêmanî arasında ipler gerilmeye devam ediyor. Kerkûk’ta Kürdistan Yurtseverler Birliği’ne (YNK) bağlı asayiş güçleri 3 Mart günü, Mele Ebdulah bölgesindeki AT1 kuyusu ve sevkiyatı sağlayan Kuzey Petrol Şirketi’ne girdi ve Ceyhan Limanı’na sevkiyatı durdurdu. Petrol kuyularında görevli memur ve işçileri işten çıkaran YNK’liler bunun bir uyarı olduğunu söyledi.

YNK: Bir bir uyarıdır

YNK Başkanlık Konseyi üyesi ve Kerkûk Teşkilatı Sorumlusu Aso Mamend, “Bu Irak Hükümeti için bir uyarıydı” dedikten sonra, Bağdat’ın Kerkûk Valiliği ile yaptığı anlaşmaya uymadığını belirterek, “Irak, Kerkük petrolünü Irak’ın tamamına bölüştürmek istiyor. Farklı gerekçelerle Kerkük petrolü başka yerlere gönderiliyor. Ancak kentin ihtiyaçları karşılanmıyor” ifadelerinde bulundu. Mamend’in “Bağdat anlaşmayı uygulamamaya devam ederse binlerce Kerküklü ayağa kalkacak. Bu bir işgal değil sadece bir uyarıdır” demesi ise krizin daha büyük olaylara gebe olduğunu gösteriyor.

Karşılıklı suçlamalar

Kerkûk petrolleri sorunu Bağdat ile KDP eksenli Hewlêr yönetimi arasında görülse de perde gerisinde daha büyük sorunlar var. Irak Anayasasına göre Bağdat’ın petrol gelirlerinin yüzde 17’sini Hewlêr’e ödemesi gerekiyor. Ancak 2014 yılında DAİŞ’in Irak ve Güney Kürdistan’da birçok petrol kuyusu ele geçirmesinin ardından KDP, Türkiye ile yaptığı anlaşmayla petrolü Türkiye’ye satmaya başladı. Bağdat, Hewlêr’i izinsiz şekilde petrol satmakla ve Türkiye ile anlaşma yapmakla suçlarken; Hewlêr ise Bağdat’ı yüzde 17’lik bütçesini kesmekle suçluyor.

İran-Türkiye çekilmesi

Bu arada 20 Şubat günü İran ile Irak arasında Kerkûk petrünün İran’a sevk edilmesi için yapılan anlaşma, bölgedeki krizin derinleşeceğine işaret ediyor. Irak ve İran enerji bakanları arasında imzalanan anlaşmaya göre Kerkûk petrollerinin Kerkûk-Ceyhan boru hattına alternatif bir hatla İran’a taşınması hedefleniyor. Anlaşmadan bir gün sonra da İran, Rus enerji şirketi Rosneft ile Kerkûk petrolünün rafine edilmesi ve piyasaya sürülmesi için bir anlaşma imzaladı. Son gelişmeler, İran ile Türkiye arasında yaşanan gerilim ile paralel yürüyor.

KDP rahatsız, Irak suskun!

YNK’nin son “uyarı amaçlı” işgal hamlesi farklı yorumlansa da Bağdat ve Hewlêr’den gelen tepkiler aynı minvalde oldu. Kerkûk petrolleri üzerinden Türkiye ile 50 yıllık anlaşma yapan KDP, hattın kesilmesine sert tepki gösterdi. Güney Kürdistan hükümetinin KDP’li sözcüsü Sefin Dizayi, “Bugün Kerkûk’ta petrol şirketine yönelik yapılan baskın, sorumsuzca yapılan lokal ve kışkırtıcı bir davranıştır. Bu sorumsuzca davranışın gerçekleşmesine gerek yoktu” dedi. Irak Petrol Bakanlığı Sözcüsü Asım Cihad ise, konu hakkında bilgi sahibi olmadığını söylemekle yetindi.

Halk yoksulluk çekiyor

Irak Anayasına göre “tüm Irak’ın malı” sayılan petrolden ne Irak ne de Güney Kürdistan’ın yoksul halkları fayda görebiliyor. Bağdat petrolü İran’a satmaya çalışırken; KDP ise Türkiye’ye satmaya çalışıyor. Ceyhan’a sevk edilen petrol gelirinin yüzde 50’si KDP’ye veriliyor. Daha önce bütçeden memurların maaşları ödenirken; KDP bu gelirlerle sadece kendisine bağlı memurların maaşlarını ödüyor. Silêmanî ve Kerkûk ise iki yıldır maaşları ödenmeyen memurların eylemlerine sahne oluyor.

KDP-Türkiye anlaşmaları

Kerkûk’ta bulunan 5 petrol yatağından Havana ve Bay Hasan, Hewlêr yönetiminin; Babagurgur, Hebaziya ve Cenbure yatakları da Bağdat’ın elinde bulunuyor. Ancak KDP, Güney’deki petrol yataklarını Türkiye’ye devretmek için büyük anlaşmalar yapıyor. Aralık 2016’da WikiLeaks’in yayımladığı belgelere göre, Güney Kürdistan Tabii Kaynaklar Bakanı Aşti Havrami, Enerji Bakanı ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın damadı Berat Albayrak’a 5 milyar dolar karşılığında bölgedeki bazı kuyuların Türkiye’ye devledilmesini öngören bir teklif sundu. Teklifte Şeyhan, Taktak, Tawkê ve Xurmala petrol kuyuları ile birçok enerji projesi yer alıyordu.

HABER MERKEZİ-demokrasi4.com

AdminAdmin