Siyaset
Giriş Tarihi : 22-10-2021 14:27   Güncelleme : 22-10-2021 14:27
Abone ol

Kooperatif ve Birliklerin Temel Sorunları Çözülmedi

CHP Edirne Milletvekili Doç. Dr. Okan Gaytancıoğlu TBMM’de kabul edilen Kooperatifler Kanunu’nun 10’uncu maddesi üzerine yaptığı konuşmada olumlu düzenlemeler olmasına rağmen yıllardır beklenen kanunun eksik çıktığını, sorunları çözmeyeceğini belirtti.  

Kooperatif ve Birliklerin Temel Sorunları Çözülmedi

Doç. Dr. Gaytancıoğlu “Beş sene çalışmışsınız, içinde birçok şey eksik, eksik olan ne? Aramızdaki dünya görüşü farkı çok eksik. Nedir? Biz kooperatiflere inanmışız, siz şirketlere inanırsınız” sözleriyle başladığı konuşmasını şu şekilde sürdürdü:

Kooperatiflere bir destek sağlanmıyor

“Şimdi, burada, güzel, çok madde var, şeffaflık getiriyorsunuz. Kooperatife ortak olanlar merkez birliğine ortak olacaklar, bölge birliklerine ortak olacaklar, kamu yararından dolayı destek alacaklar ama dediğim gibi ‘Bir yaşam biçimi olan kooperatiflerin desteklenmesine yönelik içinde bir madde yok.’ Yani, vatandaş neden kooperatife ortak olsun, neden kooperatifle çalışsın? Bunların cevabı yok, bir ayrıcalık tanınmıyor.

Birliklere desteklenmiyor

TRAKYABİRLİK var, MARMARABİRLİK var, TARİŞ var, ÇUKOBİRLİK var, FİSKOBİRLİK var, TİFTİKBİRLİK var, GÜLBİRLİK var, GÜNEYDOĞU BİRLİK var, Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri var, Köy Kalkınma Kooperatifleri var ama burada hiçbir tanesi yok, bunlara hiçbir ayrıcalık tanınmıyor.

Bunlar ortaklarından, çıkarları olan kişilerden genelde üreticilerden ürün satın alıyorlar, kendi aralarında bu ürünü başka ürünlere dönüştürüyorlar; örneğin, domates alıyorlar salça yapacaklar. Bunu destekleyelim ortak içi alışveriş bu. Ortaklarından ayçiçeği satın alacaklar, bunu ham yağ hâline getirecekler, rafine yağ hâline getirecekler, satacaklar. Bundan vergi almayalım, destekleyelim. Ben sizin yerinizde olsam 40 bin ortaklı TRAKYABİRLİK'i, 100 bin ortaklı ÇUKOBİRLİK'i desteklerim. Bırakın, piyasadaki istikrarı kooperatifler sağlar.

Nasıl pandemide halka kredi verdiniz kamu bankaları aracılığıyla, işte, şimdi de bu koşullarda kooperatifleri desteklemeniz lazım ama nerede?

Atatürk Tarık Kredi Kooperatiflerinin 1’nolu ortağıdır

Ülkemizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk de kooperatifçiliğe son derece önem vermiştir. Gidip Tarım Kredi Kooperatiflerinin Tekir'deki 1 no.lu ortağı olmuştur, hatta ortak olurken de ne telefon etmiştir ne telgraf çekmiştir, bir tane dilekçe yazmıştır Ziraat Bankasına ‘Ben kooperatife ortak olmak istiyorum’ demiştir.

Birlikleri değil yabancı şirketleri destekliyorsunuz

Ama siz ne yapıyorsunuz? FİSKOBİRLİK'i devre dışı bırakıp Ferrero'ya yol veriyorsunuz. Diyorsunuz ki: ‘Biz fındık işini Ferrero'ya teslim edelim, ayçiçeği işini gerekirse Bunge'ye teslim edelim. Bırakalım biz piyasalardan bu kooperatifleri çıkartalım, yerine şirketler gelsin; şirketler kâr etsin, vatandaşlara yüksek fiyatlı ürün satsın, çalıştırdığı insanları asgari ücretle çalıştırsın.’ Siz böyle bir ekonomik düzen istiyorsunuz, biz de kooperatifçiliğin yaygın olduğu, çoğu kişinin kooperatiflere ortak olduğu -bakın, ‘ortak’ diyorum, ‘üye’ demiyorum- sahibi olduğu... Çünkü kooperatiflerde kâr amacı yoktur. Ne kadar çok düşük fiyatla gübre alabilirse, ilaç alabilirse, tohum alabilirse -çünkü pazarlık gücü var- ama ne kadar yüksek fiyatla da ürünü satabilirse, değerlendirebilse kooperatif o kadar başarılıdır.

Hatta uluslararası literatüre bakarsanız, pamuk alıp gömlek satan kooperatifler gerçek kooperatiflerdir. Neden? Pamuğu almış, iplik hâline getirmiş, kumaş hâline getirmiş, gömlek hâline getirmiş, başka bir sektöre katma değer sağlamış; işte, bu tip kooperatifleri destekleyen mekanizmalar var.

Kooperatiflerin lehine olan düzenlemeleri taslaktan çıkardınız

Siz beş sene çalışmışısınız, bu beş sene içerisinde bu maddeler varmış, ben bunu öğrendim, sonradan çıkardınız. Neden? ‘İşte, şirket sahipleri ayıp olur.’ O zaman kooperatiflere ne ayrıcalık sağlıyorsunuz? Düşünün, birdenbire piyasaya bir sürü ürün geliyor, eğer bu kooperatif faaliyet gösterecekse şirketlerden daha avantajlı bir kredi finansmanına sahip olsa fena mı olur? Birdenbire 150-200 bin ton ürün gelecek aynı günde, aynı haftada; bu kooperatiflere ayrıcalık tanısanız fena mı olur?

Yine, on binlerce ortağı olan, yüz binlerce ortağı olan Tarım Kredi Kooperatiflerinin çiftçilerini hiç mi görmüyorsunuz, ne kadar zor durumda olduklarını hiç mi görmüyorsunuz?”

Kömür fiyatları uçtu

CHP Edirne Milletvekili Doç. Dr. Okan Gaytancıoğlu konuşmasının sonunda artan kömür fitaylarına değinerek “Vatandaşlarımız bir de son dakikada beni çok aradılar, kömür fiyatları çok arttı arkadaşlar, herkes doğal gazla ısınmıyor, kömürle ısınanlar var. Kömür fiyatları çok arttı vatandaş sobasına kömür dahi alamıyor. Geçen sene 700 liraydı, 2 bin liraya çıktı kömürün tonu” dedi.